Boek
Nederlands

Pleidooi tegen enthousiasme : als waarheid een kwestie van smaak wordt

Coen Simon (auteur)
+1
Pleidooi tegen enthousiasme : als waarheid een kwestie van smaak wordt
×
Pleidooi tegen enthousiasme : als waarheid een kwestie van smaak wordt Pleidooi tegen enthousiasme : als waarheid een kwestie van smaak wordt

Pleidooi tegen enthousiasme : als waarheid een kwestie van smaak wordt

Coen Simon (auteur)
Prikkelend essay dat enthousiasme als voedingsbodem voor waarheid en moraal bekritiseert.
Onderwerp
Nihilisme
Titel
Pleidooi tegen enthousiasme : als waarheid een kwestie van smaak wordt
Auteur
Coen Simon
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2020
93 p.
ISBN
9789403184203 (paperback)

Besprekingen

Enthousiast ten strijde tegen enthousiasme

Coen Simons pleidooi tegen enthousiasme mag weinig origineel zijn, in dit Twitter-tijdperk is het urgenter dan ooit. Zijn diagnose biedt genoeg stof tot nadenken.

Toen Coen Simon scheidde van de moeder van zijn kinderen, viel zijn wereld in brokstukken uiteen. Tegelijk voelde hij zich herboren en zelfs gelukkig: 'Een mens valt niet samen met zijn lot, maar kan opnieuw beginnen, ontdekte ik.' Maar al gauw maakte het enthousiasme over zijn nieuwe leven plaats voor schaamte over het zelfingenomen enthousiasme dat hij in zijn oude leven aan de dag had gelegd, waarna er iets knapte en hij enthousiasme als zodanig begon te wantrouwen.

Het is een klassiek bekeringsverhaal - Saulus die Paulus wordt op de weg naar Damascus -, inclusief het bijbehorende diepe inzicht dat als een bliksem neerslaat: 'Ineens wist ik wat ik gewaarwerd als ik op de radio en de televisie en in het dagelijks leven het ene enthousiaste verhaal na het andere hoorde: in plaats van bevlogenheid zag ik stuurloosheid.' Inclusief ook het nadrukkelijke ik-perspectief en de overtuiging van de wetende, plus de eerder stellige dan argumenterende schrijftrant die daarbij past.

Lees verder

Pleidooi tegen enthousiasme

Eerste zin. Op een middag in de kerstvakantie, tijdens het slaapje van de jongste, vertelden we aan de twee oudsten dat we gingen scheiden.

Het nieuws van de nakende scheiding van hun ouders veroorzaakte bij de kinderen van Coen Simon en zijn vrouw mateloos veel verdriet. Zo veel verdriet dat Simon er zelf van schrok en het probeerde te stelpen met rooskleurige toekomstverhalen. Natuurlijk zou hun leven anders worden, maar zou het daarom ook meteen slechter zijn? Misschien werden ze wel allemaal gelukkiger van dit nieuwe begin? Naast het stapelbed van zijn dochter staand slaagde hij er zelfs in haar laatste traantjes te laten verdwijnen in een glimlach. En hij ging ook zelf in zijn enthousiaste verhaal geloven, tot de realiteit hem weer met beide voeten op de grond dwong. Enthousiasme mag dan misschien een leidraad zijn in onze maatschappij – en de emotie die je hele dagen op tv ziet –, besefte hij, veel heb je er in feite niet aan, want ‘als enthousiasme de grote zingever is in het leven, dan wordt stuurloosheid ons kompas’.

Coen Simon, auteur van publieksfilosofieboeken als Oordeel zelf…Lees verder

'Mensen kopen niet wat je doet, ze kopen waarom je het doet'. Die zin vormt het motto van een vaak bekeken TEDtalk op YouTube en lijkt daarnaast ook filosoof Coen Simon bijzonder op de zenuwen te werken. Dit 'Pleidooi tegen enthousiasme' is een aanklacht tegen ongebreideld, kritiekloos enthousiasme dat ons achter om-het-even-welk idee aan doet huppelen, zolang de dans maar op een inspirerende wijze werd ingezet. Het einde van de grote verhalen werd al een hele tijd geleden ingeluid, maar het verlangen is niet weg. Daarom nemen we dan maar genoegen met bijna-grote verhalen die, zolang we in onze bubbel blijven, weer zin aan het bestaan geven. De waarheid wordt een kwestie van smaak. Enthousiasme polariseert: wie vraagtekens plaatst en onderzoek eist, wordt een nestbevuiler. Enthousiasme verdraagt geen partypoopers. Dit essay doet deugd: het mag sereen en grondig en de sfeerverlichting hoeft niet aan. Oef! Dit gezegd zijnde: dacht u even een kritische noot te kunnen plaatsen bij de aanp…Lees verder

Voor dit essay loop je niet warm, en dat is precies de bedoeling

Over de auteur Coen Simon (1972) schreef essays voor onder andere Trouw, NRC en De Correspondent. In 2012 won hij de Socrateswisselbeker voor zijn boek 'En toen wisten we alles'.

Stelling van dit boek

Om zich heen signaleert Coen Simon een epidemie van 'enthousiasme': "Of het nu een minister is die maatregelen aankondigt voor de misstanden in de zorg, een wetenschapsjournalist die de werking van een totale zonsverduistering uitlegt of een activist die dieren bijvoert in de Oostvaardersplassen, iedereen blijkt de kortademige taal van het enthousiasme te spreken."

Pathos (emotie) is leidend geworden in de retoriek, ten koste van logos (logisch redeneren) en ethos (gezag). En Simon krijgt er de kriebels van. Is het een teken van de tijd dat we ons niet meer door de waarheid laten overtuigen, maar door het al dan niet geveinsde enthousiasme van de boodschapper?

'Enthousiasme' betekent 'als door een god bewogen worden'. Welke god beweegt ons in een nihilistisch tijdperk waarin het individu maatgevend is? Is dit sappige nieuwe 'enthousiasme' niet eerder een teken van stuurloosheid dan van begeestering?

Waar enthousiasme leidend is, wor…Lees verder

Over Coen Simon

Coen Simon (1972) is een Nederlands filosoof en publicist.

Levensloop

Na zijn studie wijsbegeerte publiceerde Simon in een aantal kranten en tijdschriften, was hij redacteur van het blad Filosofie Magazine en werd hij in 2005 hoofdredacteur van Bres. In 2003 publiceerde hij het boek De wereld tussen haakjes, een verzameling filosofische citaten, in 2006 gevolgd door de bundel beschouwingen Kijk de mens. In dit boek onderzoekt Simon de rol van rituelen in het leven en probeert hij een "filosofische etiquette" te beschrijven.

In april 2013 verscheen zijn boek Schuldgevoel, waarin hij zich buigt over de menselijke behoefte aan dingen die we niet nodig hebben. Hij schreef over dit thema het essay van de Maand van de Filosofie 2013.

Coen Simon won in 2012 de Socrates-wisselbeker.

Simon schreef in 2014 een wekelijkse rubriek getiteld Filosoferen is makkelijker als je denkt …Lees verder op Wikipedia